سردردهای گردنی یا Cervicogenic Headache یکی از علل شایع اما کمتر شناخته شده دردهای سر و پشت چشم هستند. بسیاری از بیماران این دردها را با میگرن، سینوزیت یا حتی مشکلات چشمی اشتباه میگیرند، در حالی که منشاء اصلی درد میتواند از عضلات، مفاصل و اعصاب گردن باشد.در بعضی بیماران درد از ناحیه پس سر شروع میشود و به سمت گیجگاه، پیشانی یا پشت چشم تیر میکشد. گاهی فرد احساس میکند درد از داخل چشم یا سینوسهاست، در حالی که منشاء اصلی آن در ستون فقرات گردنی، عضلات گردن یا اعصاب پس سری قرار دارد.
چرا سردرد گردنی ایجاد میشود؟
در ناحیه پشت سر دو عصب مهم به نام Greater Occipital Nerve و Lesser Occipital Nerve وجود دارند که از قسمت فوقانی گردن و قاعده جمجمه عبور میکنند. فشار روی این اعصاب یا تحریک عضلات و مفاصل گردنی میتواند باعث انتشار درد به پشت سر، شقیقهها، پیشانی و حتی پشت چشم شود.آسیبهای قدیمی گردن، دیسک گردن، آرتروز مهرههای گردنی، اسپاسم عضلات، تریگر پوینتهای عضلانی، وضعیت نامناسب بدن، کار طولانی با موبایل و لپتاپ، تصادفات یا آسیبهای ورزشی میتوانند در ایجاد این نوع سردرد نقش داشته باشند.
چرا سردرد گردنی با میگرن یا سینوزیت اشتباه گرفته میشود؟
یکی از دلایل مهم اشتباه گرفتن سردرد گردنی با میگرن یا سینوزیت این است که درد میتواند به جلوی سر و پشت چشم انتشار پیدا کند. بعضی بیماران احساس فشار در پیشانی، اطراف چشم یا صورت دارند و تصور میکنند دچار سینوزیت شدهاند.سرما، استرس، اسپاسم عضلات گردن و التهاب عضلات میتوانند درد را تشدید کنند و بیمار فکر کند علت درد از سینوسها یا چشمهاست. در برخی موارد حتی بیمار ابتدا به چشمپزشک یا متخصص ENT مراجعه میکند و بعد مشخص میشود که منشاء اصلی درد از گردن است.
علائم شایع سردرد گردنی
- درد پس سر و قاعده جمجمه
- درد پشت چشم
- انتشار درد به پیشانی یا گیجگاه
- احساس سنگینی سر
- همراهی با گردن درد
- محدودیت حرکات گردن
- درد شانه و عضلات تراپزیوس
- تشدید درد با وضعیت نامناسب گردن
- حساسیت و تندرنس عضلات گردنی
- تیر کشیدن درد هنگام فشار روی عضلات گردن
چه زمانی سردرد نیاز به بررسی دقیق دارد؟
سردردها همیشه نباید ساده تلقی شوند. در بعضی شرایط لازم است علل مهمتر و خطرناکتر سردرد بررسی شوند. سردردهای شدید و ناگهانی، سردردهای پیشرونده، همراهی با اختلال بینایی، ضعف اندامها، بیحسی، تب، کاهش سطح هوشیاری یا تغییرات عصبی نیازمند ارزیابی سریع پزشکی هستند.
تشخیص صحیح علت سردرد اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان صحیح زمانی امکانپذیر است که منشاء واقعی درد مشخص شده باشد.
تشخیص سردرد گردنی چگونه انجام میشود؟
تشخیص این نوع سردرد بر اساس شرح حال دقیق، معاینه تخصصی ستون فقرات گردنی و بررسی عضلات و اعصاب انجام میشود. در بسیاری از بیماران هنگام فشار روی تریگر پوینتها و عضلات گردنی، درد به سمت سر یا پشت چشم انتشار پیدا میکند.گاهی برای بررسی دقیقتر از MRI گردن، تصویربرداری یا تستهای تکمیلی استفاده میشود، اما همیشه علت درد فقط در MRI دیده نمیشود و معاینه بالینی اهمیت زیادی دارد.
این مقاله توسط دکتر مصطفی عظیمی، متخصص درمان غیرجراحی ستون فقرات و زانو تهیه شده است. برای آشنایی بیشتر با سوابق علمی، حوزههای درمانی و خدمات تخصصی میتوانید صفحه درباره پزشک را مطالعه کنید.
درمان سردرد گردنی
درمان سردردهای گردنی معمولاً نیازمند یک رویکرد چندمرحلهای و تخصصی است. هدف درمان فقط کاهش موقت درد نیست، بلکه باید علت اصلی درد و عوامل ایجادکننده فشار روی عضلات و اعصاب گردنی نیز کنترل شوند.بسته به شرایط بیمار میتوان از روشهایی مانند ورزش درمانی تخصصی، لیزر پرتوان، مدالیته های تخصصی توانبخشی، مگنتتراپی، طب سوزنی، الکتروآکوپنچر، اینفرارد، درمانهای تزریقی، بلوک عصبی، اوزونتراپی و بوتاکس استفاده کرد.بوتاکس در بعضی بیماران میتواند به کاهش اسپاسم عضلات گردن و کنترل سردرد کمک کند، اما انتخاب روش درمان باید بر اساس معاینه و شرایط هر بیمار انجام شود.
آیا ورزش برای سردرد گردنی مفید است؟
ورزش درمانی میتواند بخش مهمی از درمان سردردهای گردنی باشد، اما ورزشها باید متناسب با شرایط هر بیمار طراحی شوند. انجام خودسرانه تمرینات اینترنتی یا استفاده از نسخههای یکسان برای همه بیماران میتواند در بعضی موارد باعث تشدید درد شود.درمان تخصصی معمولاً به صورت مرحلهای انجام میشود و تمرینات بسته به روند بهبود بیمار تغییر میکنند.
چه زمانی سردرد نیاز به بررسی فوری دارد؟
اگر سردرد با علائمی مانند ضعف دست یا پا، اختلال تکلم، تاری دید شدید، تب، کاهش سطح هوشیاری، تشنج، بیحسی پیشرونده، سردرد ناگهانی و بسیار شدید یا بدتر شدن تدریجی علائم همراه باشد، باید سریعتر بررسی تخصصی انجام شود. بسیاری از سردردها خوشخیم هستند، اما برخی علل مهم و اورژانسی باید از مشکلات عضلانی و ستون فقرات افتراق داده شوند. به همین دلیل ارزیابی دقیق و معاینه تخصصی اهمیت زیادی دارد.
جمعبندی و نکات مهم سردرد گردنی
سردرد گردنی یا سرویکوژنیک هدیک میتواند علائمی شبیه میگرن، سینوزیت یا دردهای چشمی ایجاد کند و در بسیاری از بیماران منشاء اصلی درد از گردن، عضلات یا اعصاب پس سری باشد. تشخیص دقیق علت درد اهمیت زیادی دارد، زیرا انتخاب درمان مناسب وابسته به تشخیص صحیح است.درمان این بیماران معمولاً نیازمند ارزیابی تخصصی، معاینه دقیق و برنامه درمانی مرحلهای است.
برای ارزیابی تخصصی و بررسی دقیق علت سردرد و دردهای گردنی میتوانید جهت نوبت و مشاوره تماس بگیرید.
09039038387
سوالات متداول درباره سردرد گردنی
آیا دیسک گردن میتواند باعث سردرد شود؟
بله. مشکلات ستون فقرات گردنی و اسپاسم عضلات گردن میتوانند باعث تحریک اعصاب پس سری و ایجاد سردردهای گردنی شوند.
آیا دیسک گردن میتواند باعث درد پشت چشم شود؟
بله. در برخی بیماران مشکلات عضلات گردن، مفاصل ستون فقرات گردنی، دیسک گردن و تحریک اعصاب پسسری میتوانند باعث انتشار درد به پشت چشم، پیشانی و شقیقه شوند. بسیاری از بیماران در ابتدا تصور میکنند مشکل از چشم یا سینوسهاست، در حالی که منشا اصلی درد از گردن است.
آیا سردرد گردنی با میگرن فرق دارد؟
بله. اگرچه بعضی علائم میتوانند شبیه باشند، اما منشاء درد در سردرد گردنی معمولاً از عضلات، مفاصل یا اعصاب گردن است.
آیا ورزش اشتباه میتواند درد را بدتر کند؟
بله. بعضی تمرینات در صورت انجام نادرست یا انتخاب نامناسب میتوانند باعث تشدید درد گردن و سردرد شوند.
تفاوت سردرد گردنی با میگرن چیست؟
سردرد گردنی معمولاً با گردن درد، محدودیت حرکتی گردن، اسپاسم عضلات و حساسیت عضلات پشت گردن همراه است و درد اغلب از ناحیه گردن یا پس سر شروع میشود. اما میگرن بیشتر با تهوع، حساسیت به نور و صدا و حملات ضرباندار شناخته میشود. البته در بعضی بیماران این علائم میتوانند با هم همپوشانی داشته باشند و نیاز به بررسی دقیق وجود دارد.
آیا سردرد گردنی با سینوزیت اشتباه گرفته میشود؟
بله. بسیاری از بیماران به علت احساس فشار در پیشانی، اطراف چشم یا صورت تصور میکنند دچار سینوزیت شدهاند، در حالی که منشا درد میتواند از عضلات و اعصاب گردن باشد. اسپاسم عضلات گردن و تحریک اعصاب پسسری گاهی درد را به ناحیه پیشانی و اطراف چشم منتشر میکند.
آیا ورزش برای سردرد گردنی مفید است؟
ورزش درمانی در بسیاری از بیماران کمککننده است، اما تمرینات باید متناسب با وضعیت بیمار، شدت درد، مرحله درمان و یافتههای معاینه انتخاب شوند. انجام خودسرانه بعضی حرکات یا استفاده از تمرینات نامناسب ممکن است باعث تشدید درد و اسپاسم عضلات گردن شود.
بوتاکس چه نقشی در درمان سردرد گردنی دارد؟
در برخی بیماران تزریق بوتاکس میتواند به کاهش اسپاسم عضلات گردن و کاهش شدت سردرد کمک کند. انتخاب روش درمان به علت اصلی درد، معاینه بیمار و شرایط عضلات و اعصاب گردن بستگی دارد و برای همه بیماران یکسان نیست.
چرا بعضی بیماران منشا سردرد را از گردن نمیدانند؟
در بسیاری از بیماران درد اصلی در گردن احساس نمیشود و درد بیشتر در پیشانی، پشت چشم، شقیقه یا صورت دیده میشود. به همین دلیل بعضی افراد تصور میکنند مشکل از سینوسها، چشم یا میگرن است. اما هنگام معاینه مشخص میشود که اسپاسم عضلات گردن، تریگر پوینتها و تحریک اعصاب پسسری نقش مهمی در ایجاد درد دارند.